สารัฐประดิษฐ์: เมื่อเทคโนโลยีแทนที่รัฐประชาธิปไตย และผู้นำเทคอ่านนิยายวิทยาศาสตร์ผิด?

สารัฐประดิษฐ์: เมื่อเทคโนโลยีแทนที่รัฐประชาธิปไตย และผู้นำเทคอ่านนิยายวิทยาศาสตร์ผิด?ในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันอย่างลึกซึ้ง มีแนวคิดที่น่าจับตาและน่ากังวลเกิดขึ้น นั่นคือ "รัฐประดิษฐ์" (Artificial State) หรือการที่บริษัทเทคโนโลยีกำลังเข้ามาทำหน้าที่แทนรัฐบาลประชาธิปไตย ซึ่งศาสตราจารย์ Jill Lepore นักประวัติศาสตร์ชื่อดังจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ได้ออกมาเตือนถึงภัยคุกคามนี้ในหนังสือเล่มใหม่ของเธอ "The Rise and Fall of the Artificial State"ศาสตราจารย์ Lepore ชี้ให้เห็นว่า การที่บริษัทเอกชนเข้ามาทำหน้าที่ของรัฐมากขึ้นเรื่อยๆ โดยที่เราไม่ได้ให้ความยินยอมนั้น กำลังนำพาเราไปสู่ "การกลับคืนสู่ยุคเผด็จการและความลึกลับภายใต้การปกครองของอัลกอริทึม บริษัท และเครื่องจักร"รัฐประดิษฐ์คืออะไร?รัฐประดิษฐ์ หมายถึง รัฐรูปแบบใหม่ที่กำลังเข้ามาแทนที่รัฐชาติแบบเสรีประชาธิปไตยในปัจจุบัน ซึ่งไม่ใช่แค่สิ่งที่มีอยู่จริง แต่ยังเป็น "แนวคิด" ที่กำลังแพร่หลายศาสตราจารย์ Lepore ได้ติดตามพัฒนาการของแนวคิดที่ว่า "เราควรอยู่ภายใต้รัฐประดิษฐ์ หรือการปกครองโดยเครื่องจักร" มาอย่างยาวนาน โดยเธอไม่ได้ต่อต้านเทคโนโลยี แต่มีข้อกังวลอย่างยิ่งต่อ "วิธีการที่บริษัทเอกชนเข้ามาทำหน้าที่ของรัฐมากขึ้นเรื่อยๆ"ต้นตอของปัญหา: การอ่านนิยายวิทยาศาสตร์ที่ผิดเพี้ยน?สิ่งที่น่าสนใจคือ ศาสตราจารย์ Lepore ชี้ว่าผู้นำเทคโนโลยีหลายคนในซิลิคอนแวลลีย์ โดยเฉพาะ Elon Musk กลับกำลังผลักดันอนาคตที่มาจากนิยายวิทยาศาสตร์และหนังสือการ์ตูนที่พวกเขา "อ่านผิด"เธอกล่าวติดตลกว่า สิ่งที่ Elon Musk ชื่นชอบนั้น แท้จริงแล้วกลับขัดแย้งกับความเชื่อทางการเมืองของเขาเองจากโฆษณา Apple สู่การปกครองด้วยอัลกอริทึมศาสตราจารย์ Lepore ยกตัวอย่างโฆษณา Macintosh ปี 1984 ของ Apple ที่ใช้ธีมจากนวนิยาย "1984" ของ George Orwell เพื่อสื่อว่าคอมพิวเตอร์เมนเฟรมเป็นตัวแทนของระบอบเผด็จการ และ Macintosh ส่วนบุคคลจะเป็นเครื่องมือปลดปล่อยแม้ในตอนนั้น โฆษณานี้จะสร้างความประทับใจและสื่อถึงการปลดปล่อย แต่ศาสตราจารย์ Lepore มองว่า การตีความว่าคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลจะนำมาซึ่งการปลดปล่อยทางการเมืองและเสริมสร้างความเป็นพลเมืองนั้น อาจเป็นเพียง "จินตนาการที่หลงผิด"เมื่อกาลเวลาผ่านไป เราได้เห็นพัฒนาการที่น่ากังวล เช่น การจัดตั้ง "ศาลสูงสุด" ของ Facebook News ในปี 2016, การจ้างนักปรัชญาด้านศีลธรรมมาเขียนรัฐธรรมนูญของ Anthropic, หรือแม้กระทั่ง Sam Altman ที่กล่าวว่า "AI President จะเป็นไอเดียที่ดี"สิ่งเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า บริษัทเทคโนโลยีและผู้นำของพวกเขากำลังสวมบทบาทและทำหน้าที่ของรัฐ โดยขาดปรัชญาทางการเมืองที่ลึกซึ้ง และกลายเป็นเพียง "เวอร์ชันการ์ตูน" ของแนวคิดดังกล่าวTwitter: ห้องประชุมสาธารณะดิจิทัล หรือเครื่องบิดเบือนข้อมูล?ศาสตราจารย์ Lepore ยังกล่าวถึงแนวคิดที่ว่า Twitter จะนำมาซึ่งประชาธิปไตยทั่วโลก ซึ่งเธอเห็นว่าเป็นเรื่อง "ไร้สาระ" อย่างยิ่งเมื่อ Twitter เปิดตัว ไม่ได้ประกาศว่าจะช่วยมนุษยชาติ แต่เป็นการสื่อสารที่สนุกสนาน ต่อมานักการเมืองได้นำไปใช้เพื่อเพิ่มอำนาจและเข้าถึงผู้คน จนกระทั่ง Twitter กลายเป็นเหมือน "ห้องประชุมสาธารณะ"อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่แท้จริงกลับตรงกันข้าม ในปี 2012 มีผู้ใช้ Twitter เพียง 1 ใน 5 ของชาวอเมริกัน และกว่า 90% ของทวีตทางการเมืองมาจากผู้ใช้เพียง 10% เท่านั้นTwitter จึงไม่ใช่ตัวแทนของประชาชนส่วนใหญ่ แต่เป็นตัวแทนของกลุ่มที่มีความสุดโต่งและมีส่วนร่วมทางการเมืองสูง ซึ่งทำให้เกิด "เครื่องบิดเบือนข้อมูล" และนักการเมืองที่ใช้ Twitter เพื่อวัดความคิดเห็นของประชาชน อาจได้รับข้อมูลที่ผิดพลาดอย่างร้ายแรงอนาคตที่ต้องจับตาศาสตราจารย์ Lepore ย้ำว่า เธอไม่ได้ต่อต้านเทคโนโลยี แต่กังวลต่อการที่บริษัทเอกชนเข้ามาทำหน้าที่ของรัฐโดยไม่ได้รับความยินยอม และการที่ผู้นำเทคโนโลยีอาจกำลังขับเคลื่อนโลกไปสู่ "รัฐประดิษฐ์" ด้วยการตีความแนวคิดประชาธิปไตยและเทคโนโลยีที่ผิดเพี้ยนไปจากความเป็นจริงการทำความเข้าใจประวัติศาสตร์และแนวคิดเบื้องหลังเทคโนโลยีเหล่านี้ จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อที่เราจะได้ไม่หลงไปกับ "จินตนาการที่หลงผิด" และสามารถสร้างอนาคตที่เทคโนโลยีรับใช้มนุษยชาติอย่างแท้จริง.#รัฐประดิษฐ์ #เทคโนโลยี #ประชาธิปไตย #JillLepore #AIhttps://techcrunch.com/2026/08/09/historian-jill-lepore-says-the-tech-industry-is-led-by-bad-readers-who-are-undermining-democracy/